Blog

Wnioski o interwencje Rzeczników Praw Dziecka i Praw Obywatelskich

W Dniu Dziecka wnieśliśmy do Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Praw Obywatelskich o interwencje w sprawach bezpodstawnych ograniczeń uprawnień organizacji pozarządowych w postępowaniach sądowych dotyczących najlepiej pojętego interesu dziecka.

Na podstawie art. 9 ust. 1 w związku z art. 8 ust 1. Ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2020 r., poz. 627) wnosimy o podjęcie właściwych działań w zakresie wyjaśnienia powtarzającej się sytuacji niedopuszczania organizacji pozarządowych w postępowaniach sadowych.

Obserwujemy tendencję nie dopuszczania organizacji pozarządowych w tym Pantarey Fundacja w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie oraz Sądzie Okręgowym we Wrocławiu w których sądy ograniczają uprawnienia wynikające z art. 61 ust. 2 k.p.c.

Sytuacja w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie wygląda w ten sposób, że bez wydania postanowień oraz bez jakiegokolwiek wyjaśnień są odrzucane prawidłowo wniesione wnioski o przystąpienie do spraw za zgodą zainteresowanych obywateli w sprawach z Konwencji Haskiej. Natomiast w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu są odrzucane wnioski o udział organizacji pozarządowych stosując błędne podstawy prawne w sprawach o wydanie zarządzenia przez sąd opiekuńczy w sytuacji zagrożenia dobra dziecka.

Udział organizacji pozarządowych jest istotny gdyż w tych procesach obserwujemy tendencje naruszania przez sądy zasadę równości w który bezpodstawne bezpośredniu lub pośrednio różnicuje się praw i obowiązki obywateli. Chodzi o stosowanie art. 579(4) § 6 Ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych [Dz.U. 2018 poz. 416]. Przepis ten wyłącza stosowanie wobec obywateli w sprawach z konwencji haskiej ds. dzieci przepisów dostępnych dla innych obywateli w sprawach krajowych naruszając według nas art. 32 oraz w związku z tym art. 45 Konstytucji RP.

Zgodnie z tym przepisem nie stosuje się w sprawach z konwencji haskiej art. 573 oraz 576 oraz 577 k.p.c.. Niestosowanie art. 573 k.p.c. i 576 k.p.c. narusza przy tym prawa dziecka do udziału w postępowaniu we własnej sprawie także naruszenia art. 12 Konwencji o Prawach Dziecka. Należy przy tym zauważyć, że Konwencja Praw Dziecka jest międzynarodowym prawem publicznym i sądy stosują ją bezpośrednio jako suwerennie ratyfikowane zobowiązanie międzynarodowe przez państwa sygnatariuszy w tym Polskę a jak przepisy ustawy są wobec niej sprzeczne sędziowie mają prawo te zapisy ustawy zignorować ale w praktyce nie stosują. Natomiast niestosowanie art. 577 k.p.c. w sprawach z konwencji haskiej w sposób zasadniczy zmieniło możliwość ochrony interesu dziecka w Polsce gdyż w większości spraw w których dzieci zostały w Polsce w tych sprawach ten artykuł był podstawą dla sądów do orzekania o pozostaniu dzieci w Polsce ze względu na najlepiej pojęty interes dziecka wynikający z Konwencji o Prawach Dziecka. Obecnie obserwujemy, że proces w sprawach z konwencji haskiej ds. dzieci przebiega jak procedura administracyjna a nie jak postępowanie przez sądem w którym prawa do rzetelnego procesu sądowego dla obywateli oraz prawa dziecka do udziału w postępowaniach sądowych ich dotyczących są całkowicie nie respektowane.

W związku z tym wielokrotnie wnosiliśmy o dostęp do tych spraw o ile jeszcze wcześniej byliśmy dopuszczani to teraz nasze wnioski są odrzucane bez wydawania nawet postanowień oraz na błędnych podstawach k.p.c. nie odnoszących się do udziału organizacji pozarządowych. Ostatnie sprawy dotyczą postępowania z Sądzie Apelacyjnym w Warszawie w sprawie z konwencji haskiej ds. dzieci oraz Sądu Okręgowego we Wrocławiu w sprawie o wydanie zarządzenia przez sąd opiekuńczy w sytuacji zagrożenia dobra dziecka.